Bệnh viện đa khoa Quảng Nam Thân thiện - Trách nhiệm - Chuyên nghiệp
Friendly - Responsible - Professional
Chọn loại tìm kiếm
 
  • Site
  • Web
Giờ vàng trong cấp cứu chấn thương sọ nãoNho Tâm Huỳnh - 25/10/2016

Chấn thương sọ não (CTSN) là do bất cứ lực tác động trực tiếp hay gián tiếp nào vào đầu làm tổn thương xương sọ hoặc các cấu tạo khác bên trong hộp sọ.

          Chấn thương sọ não do nhiều nguyên nhân như tai nạn giao thông, tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt, đánh nhau ..., có tỷ lệ tử vong cao và để lại nhiều di chứng nặng nề cho người bệnh, gây ra hậu quả không lườn hết được cho gia đình và xã hội.

Do đó, việc phát hiện tổn thương của chấn thương sọ não, cấp cứu ban đầu đúng và kịp thời có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc hạn chế các biến chứng và giảm thiểu tỷ lệ tử vong.

          Tuy nhiên, mức độ nặng nhẹ của bệnh lại không phụ thuộc vào tổn thương thực thể có thể nhìn thấy và chính điều này đã gây ra nhiều cái chết oan uổng, như các trường hợp lâm sàng sau đây: Bệnh nhân L.T.N (Quảng Ngãi) và N.V.L (Quảng Nam) đang điều khiển hai chiếc xe máy tông vào nhau. Sau va chạm, cả 2 bệnh nhân đều văng ra ngoài, trong đó bệnh nhân L được đưa vào viện ngay vì tổn thương trầy xước, rách da vùng đầu nhiều và gãy xương cánh tay. Tại bệnh viện, bệnh nhân L được sơ cứu, chụp CT Scan sọ não phát hiện tụ máu ngoài màng cứng bán cầu não trái và đã tiến hành phẫu thuật kịp thời nên đã được cứu sống. Riêng bệnh nhân N, bị bất tỉnh một lúc, sau đó tỉnh lại, tổn thương bên ngoài không đáng kể, nên đã về nhà mà không vào viện kiểm tra. Tuy nhiên, khoảng 5 tiếng sau đó bệnh nhân xuất hiện triệu chứng nôn mửa, yếu tay chân tăng dần và bất tỉnh nên người nhà đưa vào viện. Sau khi được chụp CT Scan sọ não, bệnh nhân này được chẩn đoán là tụ máu dưới màng cứng, nhưng vì đến muộn, hôn mê sâu, chống chỉ định phẫu thuật, chỉ điều trị hồi sức nội khoa, cuối cùng bệnh nhân đã tử vong.

Giờ vàng trong cấp cứu chấn thương sọ não:

          Với bệnh nhân bị chấn thương sọ não thì khoảng thời gian 4 giờ từ khi bị chấn thương đến khi phẫu thuật là "thời gian vàng" để cứu sống bệnh nhân, giảm di chứng sau chấn thương sọ não. Do đó, khi bị chấn thương sọ não nếu bệnh nhân được phát hiện sớm, phẫu thuật kịp thời thì cơ hội sống cho bệnh nhân chấn thương là rất cao. Nếu chủ quan bỏ qua thời gian vàng thì khả năng cứu sống bệnh nhân còn lại rất thấp hoặc để lại di chứng nặng nề.

Các dấu hiệu nghi ngờ CTSN:

          Chảy máu hoặc sưng lớn nơi da đầu; đau đầu dữ dội; nôn hay buồn nôn nhiều; tiên tục buồn ngủ, lỗ tai hoặc mũi chảy máu hay nước trong; khó đánh thức dậy; trả lời lúc đúng, lúc sai, không nói được; tỉnh nhưng không nhớ rõ tại sao bị chấn thương hay những sự việc xảy ra sau tai nạn; không làm theo yêu cầu (ví dụ không co chân, co tay); yếu hay liệt tay, chân, co giật; ngất; hôn mê (không nói, không trả lời, không mở mắt,...).

Những việc cần làm khi cấp cứu CTSN tại chỗ

          1. Khai thông đường thở nếu khó thở: Gọi người xung quanh trợ giúp. Dùng gạc móc đờm dãi, lấy hết dị vật, răng giả (nếu có). Đặt nạn nhân nằm nghiêng cho lưỡi hạ xuống thấp, để đàm dãi và máu chảy ra ngoài dọc theo lưỡi, tránh gây tắc nghẽn đường hô hấp (nằm đầu thẳng trên nền cứng- băng ca, tấm ván- có phương tiện bất kỳ chèn 2 bên cổ nạn nhân nếu nghi ngờ chấn thương cột sống cổ).

          2. Hồi sinh tim phổi nếu ngừng thở, ngừng tim: Người cứu nạn áp tai mình vào mũi nạn nhân đồng thời mắt nhìn quan sát sự di động của lồng ngực, nếu không nghe thấy hơi thở, lồng ngực không di động thì tiến hành thổi ngạt và ép tim.

          3. Cầm máu, băng bó hoặc cố định các vết thương nếu có; cho nằm trên băng ca hoặc tấm ván cứng nếu nghi ngờ chấn thương cột sống.

          4. Gọi đội cấp cứu chuyên nghiệp: 115; 05103.567.072 (Cấp cứu 05 tại Tam Hiệp); 05103.3852.700 (Cấp cứu 05 tại Tam Kỳ); 01287533942 (Cấp cứu BVĐKTW Quảng Nam); 0967.951.313 (đường dây nóng BVĐKTW Quảng Nam)

  Hoặc tìm xe ô tô đưa nạn nhân đến trung tâm y tế hay Bệnh viện gần nhất.

Những việc không nên làm khi cấp cứu CTSN tại chỗ:

- Lấy các vật lạ đã cắm vào ra khỏi vết thương.

- Bỏ qua các dấu hiệu nghi ngờ CTSN.

- Để nạn nhân tự về nhà.

- Khiêng vác nạn nhân mà không có dụng cụ hỗ trợ.

- Vận chuyển bằng xe gắn máy.

- Nghĩ chở người sắp chết hoặc ra máu nhiều trên xe ô tô là không may mắn.

Những việc cần làm khi theo dõi CTSN tại nhà liên tục trong 7-10 ngày đầu:

- Đau đầu nặng, ngày càng tăng lên.
- Bồn chồn, lo lắng, hoặc co giật.

- Ngủ gà, lơ mơ, không thể đánh thức bệnh nhân được.

- Buồn nôn, sốt hoặc cứng cổ
- Đại tiểu tiện không tự chủ
- Giảm thị giác
- Yếu một phần hoặc toàn bộ cơ thể

- Người bệnh không được vận động mạnh; không làm việc nặng; không xúc động mạnh, không dùng bia, rượu.

- Chuyển người bệnh đến Bệnh viện ngay bằng xe ô tô nếu có một trong những dấu hiệu trên.

          Bệnh viện đa khoa Trung ương Quảng Nam với trang thiết bị y tế hiện đại, đồng bộ, trong đó có máy CT scanner 2 slide và 64 slide đã giúp ích rất nhiều cho việc chẩn đoán bệnh chấn thương sọ não. Cùng đội ngũ y bác sỹ được đào tạo liên tục, khoa Ngoại chấn thương Bệnh viện đa khoa Trung ương Quảng Nam hàng năm đã cứu sống rất nhiều bệnh nhân chấn thương sọ não mang lại sự sống cho người bệnh, niềm vui cho nhiều gia đình và tập thể nhân viên ở đây.

 THÔNG ĐIỆP: “Cấp cứu đúng cách, kịp thời góp phần quan trọng cứu sống nạn nhân chấn thương sọ não”.

Tập thể khoa ngoại chấn thương Bệnh viện đa khoa Trung ương Quảng Nam luôn hết lòng nỗ lực vì sức khỏe của bạn.

                       Nguyễn Thị Xuân Nhật- Khoa Ngoại chấn thương

  

Thông tin liên quan