Bệnh viện đa khoa Quảng Nam Thân thiện - Trách nhiệm - Chuyên nghiệp
Friendly - Responsible - Professional
Chọn loại tìm kiếm
 
  • Site
  • Web
Cấp cứu ngạt nước tại cộng đồngNho Tâm Huỳnh - 08/06/2016

Ngạt nước hay đuối nước là tình trạng thiếu ôxy do cơ thể bị chìm trong nước.

Nước ta có hệ thống sông hồ chằng chịt cùng với một bờ biển trải dải hơn 3000 km, vì vậy không tránh khỏi những vụ chết đuối thương tâm đã xảy ra hàng năm. Nhiều trường hợp chết do không được cứu kịp thời hoặc không được cấp cứu đúng cách. Chính vì vậy, việc phòng tránh và cấp cứu khi tai nạn xảy ra rất quan trọng, quyết định đến sự sống còn nạn nhân.

Tại khoa Hồi sức tích cực & Chống độc– BV đa khoa Trung ương Quảng Nam, mỗi năm điều trị và hồi sức cho khoảng 5-10 bệnh nhân tổn thương phổi nặng do ngạt nước gây nên.

Khi bị ngạt nước, nạn nhân không thể hô hấp được, vì vậy đòi hỏi việc cấp cứu phải tiến hành rất khẩn trương. Nếu không được cấp cứu kịp thời, trong vòng 4 phút nạn nhân có thể bị tổn thương não, trên 10 phút bệnh nhân có thể tử vong.

Vậy khi gặp người bị ngạt nước cần làm gì ?

1.                  Việc đầu tiên cần phải làm của người cứu hộ là nhanh chóng kêu gọi sự giúp đỡ của mọi người chung quanh (nếu có người khác thì gọi ngay đội cấp cứu chuyên nghiệp), đồng thời tìm kiếm những vật nổi như phao, mảnh gỗ, can nhựa... cho nạn nhân bám vào; hoặc dùng cây sào dài, quăng dây thừng hoặc nối nhiều quần áo thành dây cho nạn nhân bám để kéo vào bờ. 

2.                  Nếu nạn nhân ôm bám quá chặt, người cứu hộ cần bình tĩnh luồn ra khỏi nạn nhân bằng cách tát mạnh hoặc lặn sâu xuống cho nạn nhân buông ra sau đó tìm cách kéo nạn nhân vào bờ bằng các kỹ thuật cứu hộ như kéo tóc, đẩy chân, hoặc bơi ngửa phía sau một tay đỡ nạn nhân phía trước để đưa nạn nhân vào bờ. Đương nhiên, việc có các phương tiện cứu hộ như phao, tàu thuyền... thì công tác cứu hộ sẽ đơn giản hơn nhiều.

Cấp cứu khi đưa được nạn nhân lên bờ cần làm gì ?

           Xử trí cấp cứu người bị đuối nước với phương châm cơ bản:

+ Cấp cứu tại chỗ, tích cực, đúng phương pháp;

+ Kiên trì cấp cứu trong nhiều giờ.

- Xử trí tại chỗ là quan trọng nhất, quyết định tiên lượng của nạn nhân. Nếu xử trí chậm, trung tâm cấp cứu hồi sức sẽ phải đối phó với một tình trạng mất não vì não người sẽ bị tổn thương hoặc chết nếu nạn nhân ngưng thở từ 4-6 phút. 

- Khi đưa được nạn nhân lên bờ hay lên thuyền, đặt nạn nhân nằm trên nền phẳng cứng, khô ráo, thoáng khí; gọi người hỗ trợ, nhanh chóng gọi đội cấp cứu chuyên nghiệp: 115; 05103.567.072 (Cấp cứu 05 tại Tam Hiệp); 05103.3852.700 (Cấp cứu 05 tại Tam Kỳ); 01287533942 (Cấp cứu BVĐKTW Quảng Nam); 0967.951.313 (đường dây nóng BVĐKTW Quảng Nam) và phải tiến hành sơ cấp cứu ngay theo các bước:

Các bước sơ cấp cứu:

Bước 1- Khai thông đường thở: Người cứu nạn quỳ bên cạnh nạn nhân, một tay đặt lên trán nạn nhân đẩy ra phía sau, một tay nâng cằm lên sao cho nạn nhân ưỡn cổ tối đa (khi có nghi ngờ có chấn thương cột sống cổ thì chỉ nâng hàm dưới lên tránh di chuyển nhiều), dùng gạc hay khăn vải móc đất, bùn, đờm dãi (nếu có) ra khỏi miệng để thông thoát đường thở vùng miệng nạn nhân.

Bước 2 - Kiểm tra sự thở: Người cứu nạn áp tai mình vào mũi nạn nhân đồng thời mắt nhìn quan sát sự di động của lồng ngực để kiểm tra sự thở của nạn nhân.

+ Nếu nạn nhân còn tự thở (nghe được hơi thở và thấy sự di động của lồng ngực nạn nhân) đặt nạn nhân ở tư thế nằm nghiêng an toàn để chất nôn dễ thoát ra ngoài nếu nạn nhân nôn ói.

+ Nếu không nghe thấy hơi thở, lồng ngực không di động, tức nạn nhân ngừng thở, hãy tiến hành ngay hồi sinh tim phổi (thổi ngạt và ép tim) cho nạn nhân.

 Bước 3 - Hồi sinh tim phổi: Người cứu nạn dùng 2 ngón tay bịt chặt mũi nạn nhân lại, ngửa mặt hít một hơi dài, áp miệng vào miệng nạn nhân thổi vào trong khoảng 2 giây, thổi 2 lần liên tiếp. Sau đó nhanh chóng tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ở 1/3 dưới của xương ức.

+ Đối với người lớn và trẻ trên 8 tuổi dùng hai tay chồng lên nhau ấn thẳng xuống xương ức, sâu xuống 4-5 cm.

+ Trẻ 1- 8 tuổi dùng một tay ấn sâu 3-4 cm.

+ Trẻ 0-12 tháng tuổi dùng 2 ngón tay sâu xuống 1- 2 cm.

 Nếu một người làm thì ép liên tiếp 30 lần ép tim cho mỗi hai lần thổi ngạt liên tiếp; nếu có 2 người làm thì một người hà hơi thổi ngạt 2 lần và  một người ép tim 15 lần.

Sau khi làm 5 chu kỳ ép tim và thổi ngạt theo tỉ lệ 30/2 (hoặc 10 chu kỳ tỉ lệ 15/2 – hai người làm) dừng lại 5 giây kiểm tra nhịp thở, nhịp tim rồi làm tiếp làm kiên trì cho đến khi tim đập lại và thở trở lại thì cần nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế.

 Bước 4- Nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế: ngay cả khi nạn nhân có vẻ như bình thường hoặc đã hồi phục hoàn toàn sau sơ cứu, vì nguy cơ khó thở thứ phát có thể xảy ra vài giờ sau ngạt nước. Trong quá trình vận chuyển phải tiếp tục các biện pháp sơ cứu (nếu cần) và đảm bảo sưởi ấm hoặc ủ ấm cho nạn nhân.

Lưu ý:

- Không cố tìm cách cho nước trong phổi nạn nhân chảy hết ra ngoài bằng cách xốc nước (vác nạn nhân chạy vòng vòng cho nước chảy ra) vì như thế sẽ bỏ lỡ thời gian vàng hồi sức cấp cứu tim phổi.Trong quá trình hồi sức cấp cứu tim phổi, nước trong phổi sẽ tự động thoát ra ngoài.

- Khi bóp tim ngoài lồng ngực không nên quá mạnh vì có thể làm gãy xương sườn.

- Nên cho nạn nhân vào cơ sở y tế theo dõi một vài ngày tiếp theo dù nạn nhân có tỉnh táo vì tổn thương phổi có thể chưa biểu hiện ngay.

* Những điều nên làm

- Đi bơi chung với những người bơi giỏi và mang phao khi đi bơi và đi tàu thuyền.
- Bơi ở các hồ bơi bảo đảm an toàn và có nhân viên cứu hộ giám sát.
- Trẻ em khi bơi phải được người lớn giám sát thường xuyên.
- Chú ý nhứng nơi tích trữ nước tại nhà ( lu, thùng, giếng...) khi nhà có trẻ nhỏ.

- Cho trẻ tập bơi sớm (trên 4 tuổi)

* Những điều không nên làm

- Nhảy xuống vùng nước mà không biết nơi đó nông hay sâu, có lối thoát khi gặp nguy hiểm hay không.

- Ăn no, uống rượu trước khi xuống nước.

Hình ảnh các bước cấp cứu ngạt nước:

THÔNG ĐIỆP: Cấp cứu kịp thời, đúng cách của bạn sẽ cứu sống được người đuối nước”.

BS. Nguyễn Hoàng Tùng - Khoa Hồi sức tích cực

  

Thông tin liên quan